Phân biệt kim cương nhân tạo và đá CZ

Hiện nay trên thị trường đã và đang xuất hiện những quảng cáo của một số đơn vị kinh doanh về sản phẩm trang sức gắn “kim cương nhân tạo” với mức giá bán rất hấp dẫn. Đây có thực sự là “kim cương nhân tạo” không hay là một cách quảng cáo khéo léo của các đơn vị kinh doanh nhằm thu hút khách hàng, bởi một số ít khách hàng vẫn chưa phân biệt được giữa “kim cương nhân tạo” và đá CZ (Cubic Zirconia).

Ở đây, chúng ta cần phải nắm rõ các khái niệm cơ bản nhằm phân biệt giữa các loại đá khác nhau nhưng có hình dạng bên ngoài rất giống nhau, nhiều khi đến tuyệt đối nếu nhìn bằng mắt thường.

     Kim cương nhân tạo (Synthetic diamond): có tính chất vật lý và hóa học giống như kim cương thiên nhiên. Nhưng điều khác biệt là kim cương nhân tạo do con người tạo ra trong phòng thí nghiệm trong khoảng thời gian tương đối ngắn. Kim cương nhân tạo thường được sử dụng trong các ngành công nghiệp kỹ thuật quang học, các chip điện tử cao cấp và hiện nay cũng đã thấy dần xuất hiện trong thị trường trang sức nhưng với kích thước chưa lớn và số lượng chưa nhiều. Kim cương nhân tạo được tổng hợp theo 2 phương pháp chính là phương pháp cao áp cao nhiệt HPHT (High pressure High temperature) sử dụng nhiệt độ và áp suất cực kỳ cao nhằm tái tạo môi trường giống như môi trường tái tạo kim cương trong lòng đất và phương pháp bốc hơi lắng tụ hóa học CVD (Chemical Vapor Deposition) sử dụng sự bốc hơi hóa học của hợp chất khí Carbon dưới tác động của tia nhiệt plasma tạo sự phân chia phân tử khí cho đến khi chỉ còn lại nguyên tử C lắng tụ và phát triển trên mầm kim cương có sẵn.

      Đá CZ (Synthetic Cubic Zirconia): thuộc nhóm đá giả, đá nhái kim cương (Synthetic material, simulants material) bao gồm các loại vật chất khác nhau, nhưng có tính chất quang học, màu sắc, độ thể hiện bên ngoài tương đối gần giống kim cương được sử dụng để làm giả hoặc thay thế kim cương trong các sản phẩm trang sức. Chúng có thể là các loại đá tự nhiên hay nhân tạo, tuy nhiên do đặc điểm của kim cương tự nhiên mà các loại đá nhái, đá giả kim cương thường sẽ là các đá tổng hợp với các đặc điểm thể hiện bên ngoài (appearance) gần giống kim cương. Ngoài CZ còn có Zircon, Thủy tinh, GGG (Gadolinium Gallium Garnet), YAG (Yttrium Aluminum Garnet), Moissanite…). Trong các loại đá giả, đá nhái kim cương nêu trên thì CZ được sử dụng phổ biến nhất.

CZ là loại đá nhân tạo với thành phần hóa học ZrO2 cộng với một hàm lượng nhỏ của Yttrium hoặc Calcium Oxide kết nối vững trong mạng lập phương. Trên thế giới CZ còn được biết đến với những tên gọi như Cubic Z, Diamond Z, Diamonesque, Diamonite, Djevalite, và Phianite, C-Ox. Trên thị trường, ta thấy CZ thường không có màu nhưng trong quá trình sản xuất nhà sản xuất có thể tạo màu cho CZ bằng cách trộn thêm vào hợp chất gây màu vì thế CZ có thể có màu hồng, lam, đỏ, vàng, cam, lục, tía, nâu…

 Bảng so sánh một số thông số cơ bản giữa CZ, Moissanite với Kim cương tự nhiên, Kim cương nhân tạo 


Với bảng so sánh trên, ta nhận thấy rằng việc xem CZ là Kim cương nhân tạo là hoàn toàn không chính xác và là sự ngộ nhận rất lớn. Trong các loại đá nhái kim cương kể trên thì CZ là phổ biến nhất.

Chính vì sự phức tạp, đa dạng và rất dễ nhầm lẫn giữa các loại đá tự nhiên, cũng như các loại đá tổng hợp hoặc đá nhái có giá trị thấp nên các trung tâm giám định đá quý ra đời nhằm xác định chính xác nguồn gốc tự nhiên hay nhân tạo cũng như các xử lý nếu có của các loại đá. Đây là cơ sở cho việc góp phần lành mạnh hóa thị trường đá quý vốn rất phức tạp.

 Theo thông lệ quốc tế, các loại đá tổng hợp như CZ, YAG, GGG, Mossanite v.v. sẽ không được phân cấp chất lượng và trong các tài liệu chính thức, các khuyến cáo từ các tổ chức uy tín quốc tế như Viện Đá Quý Hoa Kỳ (GIA), tên đá phải nên công bố là đá tổng hợp (Synthetic) nhằm bảo vệ người tiêu dùng, tránh sự nhầm lẫn.

 

Nguồn: Trung tâm giám định đá quý Sacombank - SBJ

Hotline: 028. 3932.5752 - 0903.62.62.42